Öncelikle bu yazıyı yazarken özgün ve ciddi emek sarfedilen dizilerimizi tenzi ederek başlamak istiyorum.
Gelişmekte olan ve tüketim toplumu yapılanma sürecinin henüz başlarında olan ülkelerde sık sık sağlam imitasyon vakaları vuku bulur.
Hızlı rekabet sürecinde, bir an önce gelişmek, yetişmek, rakibi geçmek, pastadaki tüm dilimleri almak, mevcut dilimleri geliştirmek adına, nitelik ve özgünlük ikinci plana atılabiliyor.
Medya sektöründe bu durumun çok güzel örneklerini görüyoruz. Çekilen çoğu programın lisansı, anafikri yabancılara ait. Bizlere düşen ise, lisans anlaşmasını yapmak, uyarlamak, çekip yayınlamak oluyor.
Tabiki uyarlayabiliriz. Sonuçta hayatımızda kullandığımız, ürünlerin aldığımız hizmetlerin, ne kadarı özgün? Ama önemli olanın anlamlı seçim yapabilme ve katma değerli uyarlama süreci…
Yurtdışında beğendiğimiz bir dizi/program vs proje varsa, bu projenin Türkiye’de başarılı olup olmayacağını iyi analiz etmek gerekir.
Başarılı olabilmesi için: “Türk izleyicilerin hangi motivlerini, nasıl tetikletmeyi düşünüyoruz ki başarıyı yakalayabilelim?” sorusunun cevaplarının oturaklı bir şekilde verilmesi gerekir. Akabinde de: “Bu projeyi ne kadar özgünleştirebiliriz?” sorusunun altyapısı sağlanmalıdır. Bu sorular çok fazla cevaplanamadığında, Türk İzleyicisi projeyi sahiplenmiyor.
Konumuzla ilgili örnekler verecek olursak (Övgü Akgürgen’e teşekkürler);
Medium: Zeliha’nın gözleri
Allison DuBois’nın gerçek yaşam öyküsünden uyarlanarak çekilen NBC’nin “Medium” isimli dizisi Türkiye’de “Zeliha’nın Gözleri” adlı Türkçe formatıyla STAR TV’de karşımıza çıktı. Her iki dizinin başkarakteri de işlenmiş cinayetleri ve insanların geleceklerini görebiliyor ve cinayetlerin çözümünde polise ve insanlara yardım ediyor.
Lost: Göl
Tüm dünyada olduğu kadar Türkiye’de de geniş bir izleyici kitlesine sahip olan “Lost”un Türk versiyonu ise henüz yayınlanmaya başlamadı. Şu anda YouTube gibi video paylaşım siteleriyle sesinin duyurmayı başaran “Göl” isimli dizi, merakla bekleniyor.
Grey’s Anatomy : Doktorlar
Show TV’nin sevilen dizisi “Doktorlar” da Dizimax’te yayınlanan “Grey’s Anatomy” isimli yabancı dizinin bire bir kopyası.
Dawson’s Creek: Kavak Yelleri
Kanal D’de yayınlanan “Kavak Yelleri”, CNBC-e’nin sevilen dizisi “Dawson’s Creek”in tam anlamıyla Türk uyarlaması. Bu iki dizi, senaryodan karakterlerin davranışlarına ve fiziksel özelliklerine kadar pek çok noktada benzeşiyor. Örneğin karakterler açısından bakıldığında, Deniz’in Dawson, Aslı’nın Joey, Mine’nin Jen, Efe’nin de Pacey olduğu açık seçik anlaşılıyor.
24: Mahşer
cnbc-e’de yayınlanan “24” kadar etkileyici bulunmadığından mıdır bilinmez, atv’de yayınlanan “Mahşer” isimli taklit dizi kısa bir süre sonra yayından kaldırıldı.
Sabrina: Acemi Cadı
Orijinaline sadık kalınarak çekilen bir diğer Türk dizisi ise “Acemi Cadı”. Sihir yapabilen bir lise öğrencisi genç kızın hayatını anlatan ve çocukların ilgiyle izlediği Sabrina seneler sonra Türk yapımcılar tarafından yeniden keşfedilince ona içerik olarak tıpatıp benzeyen Acemi Cadı Türk televizyonlarında yayınlanmaya başladı.
My Name Is Earl: Hakkını Helal Et
cnbc-e’nin bir başka sevilen dizisi “My Names Is Earl”, “Hakkını Helal Et” adıyla Türkçeleştirilip dini bir dizi formatına çevrildi. Orijinalinde sit-com olarak çekilen dizi, STV’de daha çok dini mesajlar içeriyor.
