Bir kelimenin anlamı hakkında bilgi sahibi olmak istediğimizde Ekşi Sözlük’ün kapısını çalmak adetten olduğu için konkur kelimesi Ekşi Sözlük’ün görüşlerini istedim. Kendileri şu şekilde buyurdular:

“yarışma. özellikle Fransız ekolünden yetişmiş (devlet güzel sanatlar akademisi) mimarlar tarafından hala yarışmalara verilen isimdir.”

“reklamverenin çeşitli reklam ajanslarına başvurarak bunu bildirmesi ve aralarından birini seçebilmesi için örnek kampanya hazırlamalarını istemesi hadisesi.”

Fransız kökenli konkur kelimesi her ne kadar bize rekabeti tanımlasa da reklam dünyasında konkur, marka kapma meydan muharebesi, olarak algılanır.

Markalar, kendilerini ajansların yetenekli ellerine teslim etmeden önce, hangi ajansla, doğru ten uyumunu yakalayabileceğini anlamak için konkur açarlar.

Konkur süreci öncesinde markalar, çağıracakları ajansları, ajansları değerlendirecekleri kriterleri tanımlarlar. Toplantı salonlarında bahar temizliği yapılır. İkram da kullanılacak bardak, çanak gözden geçirilir. Mide yakıcı cinsinden çakma kuru pastalar tedarik edilir.  Akabinde brief hazırlanır ve basına haber sızdırılır.

“Ey basın, biz konkura çıkacağız, siz şimdiden konuşmaya başlayın. Ama ben bunu sana resmi olarak söylemedim. Anladın sen…”

Sızan haberler, ajanslara gereken adrenalini sağlar. Herkes kimlerin çağırılacağı hakkında fikir yürütmeye başlar. Sadece fikir yürütmek yeterli olmaz. Adres defterlerinden ilgili markada tanıdık kimin olabileceği, markadan birilerinini tanıyan bir tanıdık olup olmadığı araştırılır. Marka ile irtibata geçilir ve  “Müsaitseniz konkurunuza gelmek istiyoruz!” mesajı verilir. Bu mesaja ek olarak firma sunumu, “showreel” lar ve müşteri yorumları gönderilir. Profesyonel ve etkileyici kendini ifade süreci tamamlanmış olurken, geriye sadece arada sırada, mail ve telefonla markayı dürtüp “Ben buradayım hatırladın mı, e hadi çağırmadın!” demek kalır.

Marka, çağırılacak ajansları belirler ve brief almak üzere kendilerini davet eder. Ajanslar, brief almak için gelmeden önce “Nasıl olurda markaya brief esnasına özgün bir soru sorup kendimizi diğer ajanslar arasından farklılaştırabiliriz? Diğer ajanslara nasıl çakabiliriz?” sorusunun cevabı için ajans içi arama toplantısı, beyin fırtınası, atölye çalışması, workshop, vb. düzenler.

Brief gününde herkes kendini ifade edecek özgün reklamcı kıyafetlerini ve ayakkabılarını giyer, özgün çantalarını, bilekliklerini ve saatlerini takar. Saçlar uzun ise toplanır, bıyıklar uzun ise ucu kıvrılır. iphone’lar ve Apple’lar özgün kılıflarına itina ile yerleştirilir.

Ajanslar brief toplantısı esnasında markayı daha iyi tanıma imkanı bulurlar. Binası nasıl? Güvenlik kaba mı? Fazla bekletiyorlar mı? Nasıl karşılıyorlar? Çalışanlar mutlu mu? Ofis tasarımları güzel mi? Projektörleri çalışıyor mu? Toplantı odasında plazma var mı? Çay ve suyun haricinde ikramlar mevcut mu? Toplantıya katılanlar konuya vakıf mı?

Brief zamanı geldiğinde marka yetkilileri pozisyon olarak hafiften ağıra doğru sahneye çıkarlar. En ağır kartvizitler brief başladıktan sonra gelirler. Ağır kartvizitler sahneye doğru ilerlerken ajans başkanları, avlarını dikkatle takip edip doğru bir şekilde avlanabilmek için yeterli detay toplama gayesindedirler. Marka patronları kartvizit ağırlığına göre teker teker söz alırlar. Öncelikle katvizit olarak görece hafif olan arkadaş brief ile ilgili teknik detayları verir. Bu esnada ajans başkanları, avlarına kilitlenmiş olduklarından teknik detayları dinlemezler. Nasılsa, ajanstaki junior arkadaşlardan biri konu ile ilgili herşeyi kayıt altına alacaktır. Son sözü ağır kartvizitler söyler ve raconu keserler. “Markamızı alın uçurun, satışları patlatın” Son söz söylenmiş, mevzu özetlenmiştir.

Brief sonrasında ajanslar salonu terkederken marka patronları ile tanışmak, tokaşlamak için uygun zamanı kollarlar. Ajans içi yoğun toplantılarda çıkmış olan özel mesajları marka patronları vermek için en doğru zamandır.

Brief sonrasında ajanslarda hummalı çalışmalar, uykusuz geceler başlar. Ajanslar çalışmalarını sürdürürken piyasaya;
“Olm x firması konkur açmış ya ona hazırlanıyoruz.  Ulan bütün konkurlara da çağırıyorlar, kafamızı kaldıramıyoruz. y firmasının konkuru da x’ten hemen sonra. Sanki başka ajans yok, yetişemiyoruz!” tadında haberler sızdırırlar.

Ajanslar markanın belirlediği gün ve zamanlarda sunumlarını yapmak üzere tekrar çağırılırlar. Artık, savaş hazırlıkları tamamlanmıştır.

Ajans üst kadrosu, Müşteri İlişkileri Direktörü, Art Direktörü, Strateji Direktörü vb. bilimum direktör ve ajans başkanı (post modern ifadesiyle CEO su) sunum yapmak üzere ellerinde kreatifleriyle toplantı salonunda doğru emin adımlarla ilerlerler. Ajans başkanı toplantı masasının en stratejik yerine , markanın ağır kartvizitlerinin yamacına doğru kendinden emin adımlarla ilerler.

Art Direktörü ceza sahasına yakın bir yere, günün golünü atmak üzere konuşlanır. Müşteri İlişkileri Direktörü herkesi görebilecek ve sunum yapabilecek bir yeri tercih eder. Ajansın diğer çalışanları da kalan diğer stratejik yerlere, göreve hazır ve nazır olarak yerleşirler.

Müşteri İlişkileri Direktörü genel olarak bayandır ve düzgün bir Türkçe ile pozitif enerji yayarak konuşmaktadır.
Strateji bölümü sunulurken, marka patronları sürekli “Ulan bunlar bilmediğimiz şeyler mi?” edasındadır. Bu motivden dolayı ajansın rakam içeren her “slide” dına marka tarafından tatlı bir itiraz gelir. “Bu rakamlarda bir problem olabilir mi?” Ajansta çok ince ve kibar bir şekilde durumu geçiştirir.

Ajans network ajansı ise, özel bir metodolojisi, özel çizelgeleri, ve networkünün heybeti bulunmaktadır. Bu unsurlar ajans tarafından itina ile ön plana çıkarılır. Kreatiflerin sunulduğu bölüm sözün bittiği, algıların, kültürün, donanımın konuştuğu noktadır. İtina ile hazırlanmış, bir çok zimnı anlam içeren kreatifler, marka patronları tarafından çok basit kriterlerle komik bir şekilde yorumlanabilir. Bu yorumlardan içten içe etkilenen art direktör ağızına gelen talihsiz ifadeleri yutar ve sunumuna devam eder. Art direktörler genellikle sunum esnasında yerinde durmazlar. El kol haraketleri, hoplamalar, zıplamalar, tiyatro sahnesindeki gibi alçaltıp yükseltilen sesler, duyguyu marka patronlarına doğru birşekilde geçirebilmek için kullandıkları temel unsurlardır.

Ajans başkanı, sunumun marka patronlarındaki seyrine göre zaman zaman sürece müdehale eder ve ne kadar deneyimli olduğunu, benzeri ne kadar çok iş yaptıklarını, hangi ödülleri aldığını anektotlarla anlatır.

Sunum sonunda karlışıklı öpüşülüp koklaşıldıktan sonra  marka patronları kendi köşesine, ajans patronları kendi köşesine çekilir ve durum değerlendirmesi yapılır.

Tüm ajanslar, ilgili kriterlere göre değerlendirilirken toplantı salonları bu kez ciddi tartışmalara sahne olur. Herkes kendi fikrini, doğrusunu sonuna kadar cansiperhanece savunur. Bu tartışmalar sürer, sürer, sürer ve sürer… Sonunda bir mutabakata varılır ve karar yönetime sunulur, yönetimin de onayı alındıktan sonra ajanslarlarla, global reklam jargonunda “Chemistry Meeting” diye geçen ten uyumu araştırma toplantıları başlar. Ajanslar yerlerinde ziyaret edilir, uzun uzun görüşülür. Ajans, tuvaletlerine ve okudukları kitaplara kadar incelenir ve zihinlerde puanlanır. “Chemistry Meeting” sonucunda herhangi bir görüş değişmemişse, seçilen ajans ya da ajanslar pazarlık için çağırılır ve pazarlık süreci başlar. Pazarlık sürecinin sonucunda da marka-ajans izdivacı gerçekleşmiş olur.

Herkese hayırlı olsun temennisiyle yüzükler takılır ve anlaşma yapılır.

Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine!

NOT: Bu yazı işini hakkıyla, doğru ve güzelce yapan ajans ve markaları tenzi ederek yazılmıştır. Bu ajans ve markalar bu yazıya sadece gülüp geçebilirler.

Sonuç odaklı olmadığı sürece, toplantılar iş dünyasanın en büyük zaman ve algı kayıplarıdır. Bir de yaşadığınız toplumun kültürel altyapısı, sohbet, muhabbet odaklı ise toplantıda geyiğin tadından yenmez. Toplantı süreci, sonuç odaklı toplantılardan, geyik odaklı toplantılara evrilir.

Toplantıya katılmak önemli bir statü sembolüdür. Toplantı  insanları,  “toplantım var”, “hayvan gibi yoğunum olm”, “sabahtan beri yerime oturamadım ki, bir fırsatını bulup arayacağım” gibi sitemlerde bulunurken içten içe tatlı bir haz duyarlar. Beyinlerinin içerisinden, “olm sen harbiden yoğun ve önemli bir adamsın, sürekli toplantı halindesin, insanlar senden toplantı alabilmek için uğraşıyorlar, hakimsin kardeşim” nidaları yükselmektedir.

Toplantı insanları, toplantılara belli donanımları olmadan çıkmazlar. Toplantı insanlarının günlük aksesuarlarına baktığımızda;

Moleskine kara kaplı defter, özellikle kara kaplı olması gerekir. Başka renkler “business” değildir, karizmayı düşürür. Defterin sayfaları çizgisiz olmalıdır. Çizgili defter kullanmak, “adam yönetici olmuş hala çizgisiz cetvelsiz doğru düzgün yazamıyor” imajı verebileceğinden genellikle tercih çizgisizden yana olur. Toplantı başlangıcında deftere tarih, toplantı adı ve katılımcıları yazmak profesyonelliği ifade eder.

Mont Blanc veya Cross kalem, toplantı esnasında masaya koyulur sadece  çok önemli birkaç satır yazılır. Böylece insanlar, sizin ne kadar zeki olduğunuzu, herşeyi anladığınızı ve özet olarak bir iki cümle yazdığınızı düşünür.  Toplantı katılımcılarından kalemi farketmeyenler için kalemin mürekkebine bakılır, açılır içi çıkarılır vs. böylece herkes kalemi tüm özellikleri ile gözlemleyebilmiş olur.

Mont Blanc, Porche, Beymen  veya Vakko kartvizitlik, cepten doğrudan kartvizit çıkarmak hiç “business” değildir. Hatta bazı kesimlerde geri kalmışlık  olarak adledildiğine dair rivayetler muteliftir. Kartvizit, özenle seçilmiş kartvizitlikten nazikçe çıkarılır, istense de istenmese de her karşılaşılan kişiye verilir. Burada, “ulan ben de bu pozisyonda bu şirket de çalışıyorum, boru değil beni buna göre konumlandır” mesajı verildiğine şahit olunmuştur.

Toplantı masasına dirsekleri koyunca, ceketin arasından itina ile çıkan gömlek kollarında büyük bir ihtişam ile ben buradayım diyen kol düğmeleri, kol düğmesi gerçekten çok “business” bir araçtır. Eğer kol düğmesi takıyorsanız “işinize özen gösteriyorsunuz, yönetici iseniz bu pozisyonu hakediyorsunuz değilseniz kesin yönetici olacaksınız” imajını verir. Kol düğmelerinin fark edilmesi için dirsekler özenle masaya koyulur, ceket sıvanır ve kol düğmeleri katılımcıların gözüne sokulur.

Blackberry ve  iphone,  özellikle Blackberry çok “business” bir aksesuardır. Bu aksesuarlar toplantı masasının altında etkin kullanılmaları ile ünlüdür. Eğer üst düzey yönetici iseniz toplantı masasının üzerinde de çatır çatır bu cihazlarla oynaşabilirsiniz. Genellikle sıkıcı toplantıların vazgeçilmez can simitleridir. Maillere bakılır, cevaplar yazılır, Facebook‘ta adam pokelenir, Twitter‘a @surada, bilmem ne toplantısındayım yazılır, Friendfeed’te like yapılır, çaktırmadan foto çekilip Flickr‘a upload edilir. Görüldüğü gibi bu araçlar, sıkıcı geçen bir toplantıyı Alice’in harikalar dünyasına dönüştürebilir.

Toplantı süreci, “baba bu konu ile ilgili toplanmamız lazım” diyalogundan sonra toplantı davetiyeleri “Meeting Request” gönderilmesi ile başlar. “Meeting request” göndermek, “meeting reuest” gelince “accept” etmek,  hatta artislik yapıp “Tentative” demek veya “meeting request”i “forward” etmek toplantı insanlarının çok hoşlaştığı haraketlerdir.

Toplantıya saatinde gitmek yine hiç “business” değildir. Toplantıya ortalama 10-15 dk geç katılınmalıdır. Girer girmez “daha önce x toplantısındaydım şimdi bitti ancak gelebildim” deyip özür dilenir. Burada “ulan bu adamda ne yoğun sürekli toplantıda çok önemli bir adam, yönetim de önemsiyor” imajı verilir.

Toplantı gündemi daha önceden gönderilmiş olmasına rağmen, “naber abi nasıl gidiyor, şunu ne yaptınız?” diyalogları toplantı süresinin %28′ni oluşturmaktadır.

Toplantı gündeminin üzerinden bir iki madde ilerledikten sonra herkesin kendi bilinçaltındaki gündem su yüzüne çıkmaya başlar ve herkes toplantıyı kendi bilinçaltındaki gündeme göre yönlendirmek ister.Toplantıyı yöneten kişi baskın karakterde ise buna izin vermez, toplantı süresinin%71′inde kendisi konuşur. Toplantıyı yöneten kişi eğer pasif karakterde ise herkes kendi gündemini konuşur, toplantı uzar,uzar uzar… Herhangi bir sonuç çıkmaz.

Toplantıda herhangi bir katılımcı herhangi bir konu hakkında yaptıklarını anlatırken, O katılımcıya laf sokmak çok “business” ve “zeki” havası verir. Katılımcı, laf sokanın seviyesine inmeyip cevap vermeyince “ezik” olarak adledilir.

Toplantı platformlarında etkin performansta dalaşabilmek için katılımcılar toplantı öncesi birbirleri hakkında anlamlı argümanlar oluştururlar, deliller toplarlar. Delil bazlı, rakam bazlı, rapor bazlı laf sokmak sizi amudi olarak yükseltir.

Toplantı esnasında içecekler sorulduğunda kahve içmek (mümkünse filtre kahve veya expresso ) içme çok “business” durur. Toplantı esnasında ortaya konulmuş olan yiyeceklere sürekli dalmak imajı zedeleyebilir. Bunun yerine tabağa hiç dokunmadan “ben böyle şeyleri önemsemem, 3-5 cookie insanı değilim, sağlıklı beslenirim, nefsime hakimim” imajı verilir.

Toplantı notunu kimin tutacağı önemli bir husustur. Konuyu herkes birine delege etmeye çalışır. Ancak başkan konuyu birine delege ettiğinde, ilgili kişi küfür ede ede toplantı notunu tutar ve herkese gönderir. Gönderilen toplantı notlarını okumamak çok “business” ve “cool” bir davranıştır. Nasılsa ilgili arkadaşlar bu toplantı notunu bu kişilere bir şekilde anlatacaklardır?

Toplantı sürecinde usulen herkesin görüşünü sormak çok “profesyonel” bir davranıştır. Ama daha profesyoneli tüm bu görüşleri aldıktan sonra yine kendi görüşünü yaptırmaktır.

Ülkemiz, bir toplantı ülkesi olduğundan iş dünyamızda toplantı odaklı bir iş dünyasıdır. Bizdeki toplantılar genelllikle muhabbet odaklı toplantılardır. Osmanlı’dan günümüze loncalarda, kıraathanelerde, toplanmaya, sohbet etmeye alışkın olan kültürel mirasımız bu alışkanlığını geçmişteki araçların post modern haliyle iş dünyasında toplantı masalarında devam ettiriyor.  Bize de aksesuarlarımızı yüklenip toplantıdan toplantıya koşmak kalıyor.

Herkese iyi toplantılar…

Fantastik dizi ve filmlerde karşımıza çıkan, ama gerçekten hayatta hiç göremediğimiz meşhur düğmelerden (kırmızı olan) birine basıldı. (bkz. Desmond, LOST) Ne düğmenin ne de kimin bastığının, çok önemli olduğunu zannetmiyorum. Asıl önemli olan basılmış düğme etkileri…

Düğme etkileri üzerine yazılacak yazıları zihnimden sanal ortama taşıyabilmek için anlamlı bir transfer altyapısı ve sağlam zaman planlaması gerekiyor. Dolayısıyla şimdilik düğme etkisininden çalışanların nasıl nasiplendiği üzerine odaklanmak istiyorum.

Kriz ve benzeri akut durumlarla firmalar da insanlar gibi şaşkınlık içerisinde, daha çok duygusal ve acımasız tepki gösteriyorlar. Kriz ortamları, kocaman kurumların, ne kadar basit, ne kadar çocukça kararlar alabildiğini gözlemleyebileceğiniz nadir ortamlardır. Yaşanan sürece hızlı cevap verme isteği, “hallettik biz de problem yok” söylemini ivedilikle cebe koyma gayreti, patron egosunu hızlıca güvenli bir limana park edebilme niyeti ile birleştiğinde geriye sadece rasyonel rakamların ve istatistiksel raporların dayanılmaz cazibesini kullanmak kalır. Betimsel istatistiklere, su yüzündeki rakamlara göre aksiyon alınır.

Aksiyon nedir?

Verimliliğin artması, maliyetlerin kısılması, vs gibi tedavi araçları akut kriz anındaki üst yönetim psikolojilerinin dayanamayacağı kadar uzun vadeler ister. Sağdan soldan gelen “x firması y bin adam çıkarmış” söylemlerinin üst yönetimlerin gıpta damarlarını azdırması sonucunda da aksiyon parametresi tanımlanır. Aksiyon = İşten Çıkarma dır. Doyumsuzluğun faturası çalışana çıkar.

Çalışanlar hiç beklemedikleri bir şekilde kadro dışında bırakılırlar. Paf takımla, genç takımla bile antremanlara çıkmalarına izin verilmez. Antreman sahasının yanında bile istenmezler. Sadece kadro dışı kalırlar, alacakları konusunda da kısmet, hayırlısı senaryoları yürütülmeye başlanır.

Çalışana çıkacak olan faturayı sadece işten çıkarmak olarak değerlendirmemek gerekir. Performansınız çok iyi olabilir, şirketin en iyi adamı olabilirsiniz, kriz esnasında en son gönderilecek adam da olabilirsiniz. Ama şirketin kriz tutumu size de aba altından sopa gösterebilir.

İstediğiniz projeleri gerçekleştirebilmek için, bütçe talebiniz için, insan kaynağı ve eğitim talepleriniz için alacağınız cevaplar çoktan bellidir. Talepler için “Auto Response” mesajlar çoktan tasarlanmıştır bile.

Size de “Please Try Again Later” söylemi ve üretkenliğinize vurulmuş pranga ile başbaşa dertleşmek kalır. Durunuşuz zedelenebilir. Saygınızı yitirebilirsiniz. Mamafi, esen Alizeler, patron gemilerinin yelkenlerine destek vermektedir. Rüzgara karşı alınacak aksiyon bireylerin kendi tercihleridir.

İşe odaklanması gereken bireyleri, işten öte düşünce fonksiyonlarını maksimize edecek derecede düşünmeye sevk etmenin sisteme orta ve uzun vadede mutlaka bir maliyeti olacaktır. Bu maliyet de nitelikli çalışanların, alet çantasında yer alan cansız takım taklavattan öte yaşayan varlıklar olduğunu kanıtlayacaktır.

Herşeye rağmen ısı ve ışık kaynağımıza saygı duyuyoruz ve uyanıyoruz.

Seri bir şekilde sıcak yorganın altından çıkmakla, çıkmamak arasındaki alternatif maliyet hesapları yapıyoruz. Arzuyla “Biraz daha” iç sesinin fiziksel aksiyona dönüşmesini temenni ediyoruz. Hatta kendimizi kandırmak için saati bile tekrar kuruyoruz.

Ama kaçılmaz son! Elveda! Yatak, yorgan ve bilimum uyku algı setini destekleyici kavram.

Yataktan banyoya uzanan gözü kapalı anlamlı yolculuk süreci…

İnsanın elinin kolunun işte veya oynaşta olmadığı yegane yer: tuvalet.

Tuvalet ortamında zihinsel performansın üst düzeylerde dolaşması, toplumumuzca kabul edilmiş genel geçer bir kaide. Peki ya bu zihinsel performans, bir ızdıraba dönüşürse?

An hızla yaşanırken, elimizden kayıp giderken, sürekli neler kaçırdıklarımıza bakarız.

Hele ki sanal dünyalarda oksijen çadırlarında yaşıyorsak, ya da fiziksel dünyalarda sanal olarak yaşıyorsak kaçırdıklarımız mide kramplarına dönüşebilir.

Tuvalet ortamında, zihinsel performans doruklarda olması gerekirken, sürekli zihnimize kıymık gibi batarak rahatsız eden “Neler kaçırdım?” sorusu ile mücadele halindeyiz.

Friendfeed‘te ben yattıktan sonra ne muhabbetler döndü ? Gece birşeyler yazmıştım, Sudenaz “Like” etti mi acaba? “Like” etmediyse beni sallamıyor mu? Rıfkı ile ayı avlarken çektiğimiz fotoları Flickr‘a koymuştum, hala Friendfeed‘te çıkmamış. Çok yavaş kardeşim ya!…

Facebook‘ta kurmuş olduğum “Sanat Necati Abim içindir” grubuna katılan oldumu acaba? Katılanlarla tanışsaydık iyi olurdu aslında? En iyisi ben arkadaş listemdeki herkese bir mesaj atayım!.

Twitter‘da kim kiminle nerede ne yapıyor? Trafik ne durumda? Kim neyi paylaşmış? Bugün takipçilerime eklenen var mı?

Inbox‘ımda okunmamış kaç mailim var? Kimler mail atmış? Attığım maillere cevap gelmiş mi?

Google Reader‘da okunmamış kaç tane RSS beni bekliyor? Takip ettiğim yazarlar bugün bana ne diyecekler? Acaba bloglara neler yazılmış? Nitelikli birşeyler var mı yoksa sadece scrollmaster olarak parmak kaslarımı güçlendirmeye devam mı edeceğim?

Peki ya dün gece indirdiğim, sunum ve raporlara ne demeli? Hala bakamadım!

Heroes‘u Prison Break‘i de indireli 2 hafta oldu hala izlemeyedim.

Bugün nerede hangi konferans var acaba? Kimler katılıyor? Bizimkilerden kimler gidiyor? Gitmem gerekiyor mu? Gitsem kimlerle tanışmam gerekiyor? Kimlerden bilet bulabilirim? (bkz Konferans İnsanları)

Yeter!… Daha evden çıkmadan günün yorgunluğunu yaşadım, ve biran önce eve gidip yatağıma yatmak istiyorum. Bir dakika, ben zaten evdeyim. Peki neden yoruldum? Neden bu kadar ATP harcadım? Neden dayak yemiş gibiyim? Neden mide asit dengem bozuldu?

Bilmem…!

Hayalimde birden Hollywood’un son yıllarda keşfettiği post-kıyamet metaforu canlanıyor… Dünya durmuş, kimse yok. Sadece sen varsın yalnız… O kadar sessiz bir ortam var ki nefes alış verişin bile kulaklarında gürültü kirliliğine yol açıyor. İşte bu metafordaki gibi hayata bir es versek, dursak. Sadece dursak… Hiçbirşey yapmasak, internet, telefon, toplantı, PSP. Dinlesek… Hayatı, kendimizi, içimizi…

Bakalım hangi notalar, hangi notalarla birleşiyor ortaya nasıl bir armoni çıkıyor? Hayatın her yerinde kendi içerisinde tutarlı var olan patikaları, bütünsel armoni yumaklarını gözlemlesek…
Ne güzel olurdu!

Bizler sadece zart zurt sesleri çıkaran notalara odaklanıyoruz. Fotoğrafın genelinde ne olduğunu merak etmiyoruz? Etsek bile anlama çabasında değiliz? Anlama çabasında olsak bile yanlış yerlerden yanlış malzemeler topladığımız için, dış fırçası fotoğrafını karpuz kabuğu olarak anlıyoruz.

Es verelim… Duralım dinleyelim… Krize rağmen duralım… Kendimizi, işimizi, piyasayı, markamızı, müşterimizi, gerçek manada dinleyelim. Fotoğrafın genelini görmeye çabalayalım. Gelecek dinleyenlerin, anlayanların ve doğru zamanda doğru lafı edenlerin olacağı aşikar. Hazırlıklı olmak lazım…

Tarih: Cilalı Taş Devri

Nöbetçiler: Çemşit Tanyeri / Tolgahan Keşkek

Konuşanlar:

1. Hamit Karaerik XXX
   
2. Necdet Delibalta XX

diye başlardık orta-lise öğrenim çağlarımızda derslere… Yaşadığımız bu kısa girizgah sürecinin temel girdisi sınıf başkanının tahtaya yazdığı konuşanlar listesi ve akabinde “hocam bu harifler eşşek gibi konuştu!” talihsiz söylemleri olurken; temel çıktısı da yenilen entegre dayak olurdu.

Ortamda kullanılan tek bilgi sistemi platformu yadigar karatahta iken sınıf başkanı da öğretmene doğrudan raporlardı.

Ancak şarkıcı Çelik’in değiştiği gibi devir değişmişti, tahtada yazanlar, aktörler, roller ve ilişkiler değişti. Artık tahtada:
Proje Amacı ve Kapsamı: Projecilik

Proje Termin Tarihi: Cilalı Taş Devri

Proje Yöneticisi: Tolgahan Keşkek

Proje Ekibi:

1. Hamit Karaerik XXX
   
2. Necdet Delibalta XX

yazıyor. Proje Planlarına baktığımızda, projecilik metodojisinde büyük değişiklikler olmadığı göze çarpıyor. O zamanki eylemlere günümüz proje planı metodolojisini uyguladığımızda da haklılığımız perçinleniyor.

Projecilik Proje Planı:

• Çıkacağın karşılaşmanın amacını ve kapsamını belirle, maç sonunda ne istiyorsun?
• Adamlarını bul! Takımını kur!
• Adamların için gerekli tüm malzemeleri tedarik et!
• Kaptanını seç !
• Takımın maç içerisinde organizasyonel yapılanmasını belirle!
• Maçın yapılacağı halı sahayı kirala!
• Maç içerisinde yapılması gerekenleri zaman ve oyun kalite planına uygun bir şekilde takım arkadaşlarına paylaştır!
• Maç esnasında çıkabilecek riskleri çıkart, potansiyel risk çözümleri üzerine takım arkadaşlarınla beyin ötesi fırtınalara dal!
• Çok zorda kalırsan ve bütçen elveriyorsa; hakemi veya maçı satın al!
• Takım arkadaşlarına başkanın maç sonunda uygulayacağı ceza ve prim uygulamasından bahset!
• Takım arkadaşlarına saha içerisinde nasıl iletişim kuracaklarını, hangi el kol haraketleri, ense tokat yöntemlerini kullanacaklarını açıkla!
• Devre arası değerlendirme toplantısının içeriğini ve paydaşların rolleri konuş!
• Projenin nihai beklenen çıktısı 3 puan bunu sakın unutma dostum!
• Hadi dostum zamanı geldi artık: KICK – OFF
• İşte proje başlangıç anı. Herşey buraya kadarmış…
• Çık ve oyununu oyna!

Lisedeki projecilik ile modern iş yaşamının projeleri ve proje yönetim metodolojisi arasında ne fark var diyecek olursak, miktar olarak fazla fark yok ancak mana olarak derin farklılıklar var:

1. Maç esnasında serbest kıyafet giyemezsin!
2. Rakibe doğrudan dalıp: “Hakkını helal et burnunu kırdım!” diyemezsin
3. Eşşek gibi koşar ancak terleyip toksin atamadığın için buhranlar anaforunda salınımlar çizersin.
4. Maç sonunda rakip oyuncular ile birlikte aynı tepsiden elle baklava yemek yerine interaktif ortamda maaşını alır ve yine interaktif ortamdan faydalanarak geçen ay yediğin iş yemeklerinin suşiciklerin borçlarını ihtiva eden kredi kartı borcunu ödemek için kullanırsın.
5. Sistem gereği, maç sonunda yenilme ihtimali senin değişken setinde tanımlı olmadığından, hırsından ağlamanın bile ne olduğunu bilmezsin, göz yaşı pınarların kurumuş yerlerinde sistem hırsının soğuk rüzgarları esmektedir.
6. Bir şekilde maçı kaybetmeyi becerebilirsen sistem lisansını yırtar!
7. Maçlar yapılırken açık havada enerji harcanıyordu, şimdi ise daracık masaların üzerinde notebooklar arasında niteliksiz kısa paslaşmalarla nefes almak zorundasın.
8. Maç bitiminde rakibe sarılıp bir sonraki maçta görüşürüz derken artık proje kapanış dokümanı hazırlayıp, ilgili paydaşlarla mutabakata varıp imzalarını alıyorsun
9. Maç içerisinde istediğin zaman taktik değişikliklere gidebiliyordun, ancak şimdi değişiklik talep formu doldurtman veya imzalatman gerekiyor.

Ne oldu ? Ne değişti? Bizim tecrübelerimiz, yetkinliklerimiz, suni kişisel ağlarımız, tükettiğimiz değer sayısı belki arttı ama yüreklerimiz küçüldü, ruhlarımız daraldı. Fazla söze gerek yok, İşte non-lineer kaotik kapitalist iş dünyasındaki projecilikliğin en somut çıktısı…

Yüce Zerey | y=f(yuce)

Dur bir dakika…. Identity kartımı unutmuşum.  Shit…!.  Ohhh come onnnnn…

Hemen girişteki deskten bizim team asistanı aradım. Sağolsun hemen back up sağladı. Deskten identityi okutup geçerken bir yandan security olarak görev yapan adamın, yıl sonunda tutturması gereken hedefleri, yetiştirmesi gereken bütçeleri, yazması gereken raporları, istemeyerek de olsa çıkması gerektiği akşam yemekleri, katılması gereken duygusuz toplantıları olmadığını, mutlu bir aile hayatı olduğunu, ve kendisine vakit ayırabildiğini düşündüm ve öykündüm.

Zihin coğrafyamda bu aralar muson iklimi hakimdi, dolayısıyla denizden karalara esen kuvvetli rüzgarlarla bir oraya bir buraya savruluyordum. Adeta instant denilen anlarda aynı anda hem ağlıyor hem de gülüyordum. Hem yapıyor, hem sorguluyordum. Dolayısıyla bu durum beni iyice salaklaştırmıştı… Birden bugünün free friday olduğunu hatırladım. Cemal, Hamit ve Ben, happy hour yapacaktık. Cemal ve Hamit’e freefriday de happy hour yapalım diye meeting request atmıştım, ama ben unutmuştum. Çünkü telefonumla bilgisayarımı yine senkronize etmemiştim… Neyse ki artık ofisteydim, notebookumdan bakabilirdim. Cemal hemen response verirken… Hamit vermemişti. .! Neden vermemişti açıkçası realize edememiştim. Yine kahvaltı etmeden çıkmıştım, kendime bir cafein yüklemesi yapıp, uykusuz geçen gecemin acısını vücudumdan çıkaracaktım. Ansızın karşımda Hamit’i gördüm, ağızını Coffee machine e dayamış kahve içmeye çalışıyordu, demek ki gerçekten cafein ihtiyacı top leveldaydı, gece alemlere akma alışkanlığı vardı, ama kendisini hiç bu kadar akışkan görmemiştim. Sonra hafifçe omuzuna dokundum. Ayakta duracak hali yoktu, adeta ruhunun emilmiş olduğu hissettim.  Ben de muson iklimi hakimdi ama Hamit kesin Ice Age 2′deydi… “Hey buddy bugün happy hour a gelecek misin?” Olumsuz bir feedback verdi. Yıkılmıştım… En sevdiğim dostum beni yalnız bırakıyordu.. Çünkü O, aslında benden daha yalnızdı, içindeki güzellikleri buzulların altına gömmüş, hayatın anlamına dair en güzel ve basit organizmaları dondurmuştu…

O an anladım her şey yalan, yandan yemiş multinational ortamlarında…
Bırak bu işleri dedim ve akşama Fatih’e büryan yemeğe gittim, oradan Süleymaniye’ye geçtim. Süleymani’ye hinterlandında havadaki her toz zerreciğinin bendeki izdüşümünü hissederken, birden çekiç örs ve üzengi kemiklerim ahenk içerisinde raks etmeye başladılar, Akşam ezanını okunuyordu…  Çekiç, örsü dövüyordu, üzengi şaha kalkıyordu, zihnimde iklimler değişiyordu…Kara görünmüştü ve güneş doğuyordu…
y=f(yuce)

Neden adım adım… ?

Sürekli bir hap arayışı içerisindeyiz. Kısa hızlı, hemen çözüm üreten sonuçlar beklentisindeyiz. Sabır nedir? Sebat nedir? Araştırma nedir?
Seminerlere gidiyoruz, eğitimlere katılıyoruz hemen sorular geliyor…

• Bunun kısa bir yolu var mı?
• Bunu pratikte 1 gün de nasıl yaparız?
• Abi sen de taslak dokümanı varsa flash diske atabilir miyiz?
• Sunumu alabilir miyim? Ben de arkadaşlara şeyettircem de…
• Bana linkini atsana iyi çalışmaymış.
• Bu raporları nereden buldun, alabilir miyim?
• Yok kimseyle paylaşmam tabi… Sonuçta senin emeğin

Bilgi Eşşekliğinin lüzumu yok… Haybeciliğinde lüzümu yok…

Karşındaki adam, eşşekler gibi çalışmıştır, mevzunun derinliğini 5 adım seviyesine indirene kadar anası ağlamıştır. Tonlarca kitap devirmiştir ve o sadelik seviyesine ulaşmıştır. Sen hala babacım bunun 5 adımlığını ver de bir takılalım dersin. Al takıl…

İşte sen de alırsın sadece takılırsın. Derinliğine inemezsin, olayı özümseyemezsin.

Modern capitalizm ve Amerikan kökenli eğitim anlayışının bize kaktığı en temel katma değerlerden biridir bu adım adım hikayesi… Kendi kitaplarının metodoloji hep öyle olduğu için, sürekli mevzunun “derinliklerinde!” oldukları için, her şeyin adım adımını çıkarırlar.

Adım adım Irak’ta nasıl rambo olunur? Kitapçıklar yazdılar, eğitimler hazırladılar, fenafil gaz ve toz bulutundan oluşmuş askerlerinin ellerine verdiler, zihinsel dimağlarında örgülediler. Askerlerde Felluce’de bu birikmiş gazı çıkardılar… Keklik gibi avlandılar…

Bizim durumuz da çok mu farklı?

Elimde liderliğin 7 kuralı olunca, ben de bu beylik lafları okuyup anlayınca Lider mi oluyorum…? Bir gün önce sövüp savdığım, fırça attığım çalışanıma, iletişim eğitimine gittikten sonra, Necdet Bey nasılsınız diye yapay bir şekilde halini hatrını sorunca komik olmuyor muyum? İşte bu manda kasa mercedes ruhlu bir adamın mini-cooper a binip, manikür yaptırması gibi olmuyor mu?

Yemeğin bile kısık ateşte, uzun sürede pişeni makbuldur. Oysaki bizler, pişme üzerine örgülenmiş, bir coğrafyanın mirasçılarıydık… Ne oldu hemen olu mu verdik? Piştik mi? Yoksa Pişti mi olduk?

Umarım harlayan bir ateşte pişti olup, anlamsızlık dehlizlerinde kaybolmayız…

Sevgiler

y= f(yuce)

Felluce’yim ben…

Yıkık, harap, mağrur ve asi…

Medeniyet denilen arsız yalanın tekzibi…

İşgale uğradım, yağmalandım, kana bulandım.

Evlatlarım ceset ceset yatar caddelerimde…

…dünyanın gözleri önünde…

Sofrasında yer aradığınız bir ziyafetin zor lokmasıyım.

Barbarların istilası karşısında Şark’ın nefs – i müdafaasıyım.

* * *

Bayramdı.

Çatışma vardı.

Cuma sabahı camide vuruldum.

Yerde can çekişirken bulundum.

Yaradan’ın evinde, Yok – eden vardı o gün…

Aradıklarını söyledikleri kitle – sel imha silahlarıyla geldiler.

Kafama nişan alıp, beynimi deldiler.

Dağıldı kafam, parçalandı yüzüm.

Kızıla kesti dayandığım duvar;

Kendi kanıma gömüldüm.

* * *

Tanırsınız beni…

Vietnam’da beynine kurşun sıkılan da bendim;

Filistin’de taşlarla kolu bacağı kırılan da…

İzmir’de ilk kurşunu atan da…

Hepsinde suçum aynıydı:

İşgalciye karşı ülkemi savunuyordum.

Ve kanlar içinde yattığım yerden dünyaya, unuttuğu bir yemini, “isyan”ı

hatırlatıyordum.

* * *

Fakat ne mümkün!

Katilim, benden çok önce dağıtmış dünyanın beynini…

Kara bir perde inmiş Ademoğullarının gözüne…

Görmüyor, duymuyor, ses vermiyor.

Susuyor riyakarca…

Aslan tarafından parçalanan avın artığına göz dikmiş sırtlanların iştahıyla…

…susuyor, katliama ortak olma pahasına…

* * *

Şimdi yalanlar söyleyecekler sana…

“Özgürlük götürdük, onun için öldürdük” diyecekler.

Bir tek yüzüm var, bunun karşısına koyabilecek.

Bu darmadağın, bu delik deşik, bu kanlı yüz, feneri olsun kör gözlerinizin…

Felluce adını, zulmün defterine yazın.

Ve asla unutmayın.

Dönerim bir gün; mazlumun ahı gibi çıkar gelirim.

İsyanlarla, sandıklarla… olmazsa, belime sarılmış bombalar, cephane yüklü

kamyonlarla…

“Terörist” diye işitirsiniz manşetlerde adımı yine; büyüğüne tapar, küçüğünü lanetlersiniz.

Suçlunun savcı, mazlumun sanık olduğu bu sefil mahkemede, adım adım faşizme gidersiniz.

Ödersiniz bedelini sükutunuzun…

Bir gün pişman olursunuz.

İşte o gün hatırlayın beni:

Ben, Felluce’yim.

21. asrın kabristanı, insanlığın son kalesiyim.