Fikir den İş Fikrine Astral Seyahat

fikirdenisdfikre.001

‘Fikir’den İş Fikrine Astral Seyahat

‘Aaa Berk selaam, efsane bir fikrim var. Yürüyelim. Üç vakte yatırım alırız. Beş vakte paralarla, kıçımızı sileriz.’

‘Aynısının yurt dışında da olduğunu elbette biliyorum. Türkiye versiyonunu yapalım. Çok inanıyorum, klavyeler ağlar.’

‘Start-up kurmayanı, cümle içerisinde “Mokoko Start-up’ının sahibiyim.” demeyeni odunla dövüyorlar.’

‘O kadar yatırım aldı terbiyesizler, hala hesabı bize kilitliyorlar. Ne aç adammışsınız lan.’

‘Yıllardır elalem için ne güzel fikirler ürettik olm. Kendimiz için mi yapamayacağız? Ortalığın anasını ağlatırız.’

‘Aslında hiç risk yok. Sen fikrini koyacaksın. Yatırımcı lapps diye parayı koyacak. İşi yaptıracak adam bulacağız. Sen küçük hissedar olacaksın ve yürüyeceksin. Bunun nesi riskli? Her türlü kazanıyorsun.’

‘X: Bizim Rasim abi, growthacker olmuş.

Y: O ne lan?

X: Trendin topu kaldırdığı, yatırımcının parayı bastığı noktada gollük vuruş yapma eylemiymiş.

Y: Rasim abi, iyi golcüdür. Olur.’

Dijital dünyanın yükselişi; iş modellerini, ekonomiyi ve toplumu anlamlı düzeyde etkilediği için; hayatımıza bir çok yeni marka, ürün, ve / veya platform dahil oldu. Gencecik çocuklar, kocaman şirketler kurdular. Dudak uçuklatacak paralar kazandılar. Yılların köklü kodamanlarına racon kestiler.

Nasıl Kesebildiler?

Çünkü, iş dünyasının parametleri ve dinamikleri artık çok farklı. Gencecik arkadaşlar bu dinamiklerin içine doğdu. Oyunu doğru okuyup, anladılar. Hatta anlamlandırdılar. Böylece fark yarattılar.

Bir taraftan bakıldığında da tarihin hiç bir döneminde olmadığı kadar bilgi ortalıkta fütursuzca dolaşıyor ve kolayca erişilebilir durumda. İşte bu serbest salınımlı bilgi dünyasında; bilgiye bakmayı bilen, doğru bilgiyi bulan; bulduğunu anlayan, anlamlandırıp kana karıştıranlar kalabalıklardan sıyrılmaya ve fark yaratmaya devam edecek.


Nasıl İyi Bir İş Fikri Bulabilirim?

İş dünyasının temelinde, tüketicilerin fiziksel ve sosyal ihtiyaçlarına derman olmak ve / veya tüketicilere yeni ihtiyaçlar yaratmak yatıyor.

Dolayısıyla öncelikle

1) Çözülünce Tüketicinin Hayatına Katma Değer Sağlayacak Problemi Bul

Hayatı, insanları ve kendini oku. Nelere ihtiyaç var? Makro faktörler neler? Öne çıkan Trendler? Neler fark yaratabilir? Hangi konularda, nasıl ihtiyaç yaratabilir?

2) Piyasayı Anla

Piyasanın rekabet düzeyi nasıl? Rekabet parametreleri neler? Fiyatlama nasıl? Fırsat var mı? Piyasaya giriş çıkış kolay mı? Karlılık düzeyi nasıl? Büyük abiler var mı? Bizim fikri alıp, bizi çırak çıkartabilirler mi?

3) Çözüm üret

Öyle bir çözüm üret ki, taklit edilmesi zor olsun ve birden çok derde / motivasyona derman olsun.

4) Planlamanı yap

Finansal planlama, üretim planlaması, insan kaynağı planlaması, yönetim planlaması, büyüme planlaması, pazarlama planlaması, satış planlaması, lansman planlaması, yatırım planlaması, nefes planlaması vb.

5) Aksiyon al

İlk dört maddeyi sağlam geçtiysen, önce derin bir nefes al; akabinde, elini hafif alıştırma, yürü …


İyi bir İş Fikrini Nasıl Değerlendirebilirim?

İyi bir iş fikrini değerlendirirken soracağın sorular:

1) İyi bir tüketici iç görüsüne dayanıyor mu?

2) İnsanlar almak / deneyimlemek / sürekli kullanmak için motive olur mu?

3) Hayatımızda bir derde (Fiziksel, zihinsel veya duygusal) derman oluyor mu?

4) Yapılabilir mi?

5) Makro faktörler ve trendlerle uyumlu mu?

6) Hedef Kitlesi belli mi? Yoksa herkese mi ateş ediyoruz?

7) Kullanıcı Dostu, Kolay ve Yalın bir Deneyim Yaşatıyor mu / Yaşatacak mı ?

8) Kalabalıktan sıyrılacak, dillere pelesenk olacak güzel bir hikayesi var mı?

9) Hikayeyi organik olarak anlatacak, takdir edecek toplum üzerinde etkisi yüksek, hikaye anlatıcılar var mı?

10)Anlatılan hikayenin markaya ait olduğunu tanıtacak, hissettirecek marka algısını kuvvetlendirecek bir marka alamet-i farikası var mı?

“Engeller, hedefinizden gözlerinizi kaçırdığınızda gördüğünüz ürkütücü şeylerdir.” (Henry Ford)

Hepsi Hikaye

hepsihikaye.001

Hepsi Hikaye

Herkes, hayatında birilerinin hikayesini dinleyerek büyüyor. Hikaye, insan hayatının bu kadar merkezinde iken, pazarlama ve iletişim dünyasının da  hikayeye kayıtsız kalması mümkün değil.

Farklı dillerde kendi halinde bir kaç kelimenin bir araya gelerek ortaya çıkardığı enerji, yüzyıllardır insanoğlunun, kendi gerçekliğinden kurtulup, özgür ve farklı dünyalara yelken açmasını sağlıyor.

“Bir Varmış… Bir Yokmuş…” kelimelerini duyduğumuzda, az sonra özel bir anlatı ve deneyime hazır olmamız gerekliliğini hissediyoruz. İşte bu deneyim hikayenin ta kendisi iken edebiyat kitaplarımız, “Yaşanmış veya tasarlanmış bir olayı, bir durumu, yer, kişi ve zaman belirterek anlatan kısa yazılar” olarak tanımlıyor bize hikayeyi. Paketlenmiş bir hap olarak verilen hikaye tanımının kendisi hikaye.

 Kuru söz, tanım, deneyim akılda kalır mı? Bir kulaktan girer diğerinden çıkar. Dolayısıyla insanoğlunun yer yüzündeki serüveninde var oluşundan günümüze kadar, toplulukları bir araya getirmek, yönetmek ve yönlendirmek vs. süreçlerinde her daim hikaye anlatımı kullanılmıştır.

Yazının devamını oku..

Sosyal Medya Profilleri ve Motivasyonları

 sosyalmedyaprofilleri.001

Profilleme; hayat serüveninde insanların karşılaştığı tüm deneyimleri, kişileri, süreçleri ve sonuçları; algı kütüphanesinde yer alan bir veya birden fazla kategorinin altına yerleştirmeyi; yer almayan bir kategori var ise, yeni kategori oluşturmayı kendine düstur edinmiş takıntılı bir yaklaşım. Ancak, merak edilen evrensel kümenin dinamiklerini, motivasyonlarını algılarken ziyadesiyle yardımcı olur. Bu bağlamda hayatımızın her alanında hatırı sayılır yeri olan sosyal medya evrensel kümesinin keşif serüveninde profilleme yaklaşımı kullanılabilir.

Sosyal Medya profillerine persona detayında girmeden önce “Bireysel ve Topluluk” motivasyonlarını irdelemek gerek.
Yazının devamını oku..

Bilgi Yönetimi

Bir süredir paylaştığım bilginin (makaleler, sunumlar, postlar) yönetimine dair  sorular alıyorum. Toplu cevap olması mahiyetinde konu ile ilgili olarak açıklama yapmak istedim.  Dolayısıyla bilgi yönetimine dair neler yapıyorum paylaşmak istedim.

Öncelikle evrensel küme olan internetten başlayalım. Tüm internet takibimi (takip ettiğim siteler, bloglar, dergiler, haber siteleri) Feedly üzerinden yapıyorum.

199171142-origin-1402482928

Eskiden takip işlemini meşhur RSS okuyucusu Google Reader üzerinden yapıyordum. Ancak Google Reader hakkın rahmetine kavuştuğundan beri daha da iyi bir platform olan (özellikle mobilde) Feedly‘e geçtim. Feedly bünyesine takip etmek istediğiniz platformları sisteme kolaylıkla ekleyebildiğiniz gibi, ayrıca takip etmediğiniz ama popüler olan  platformlara dair de önerilerde bulunuyor. Feedly Pro’yu kullandığınızda burada takip etmiş olduğunuz tüm postları Evernote, Pocket, Buffer gibi platformlara da otomatik olarak atabiliyorsunuz.

 

Yazının devamını oku..

Hikaye Anlatımı

Herkes, hayatında birilerinin hikayesini dinleyerek büyüyor. Hikaye, insan hayatının bu kadar merkezinde iken, pazarlama iletişiminin hikaye anlatımına kayıtsız kalması mümkün değil.

Farklı dillerde kendi halinde bir kaç kelimenin bir araya gelerek ortaya çıkardığı enerji, yüzyıllardır insanoğlunun, kendi gerçekliğinden kurtulup, özgür ve farklı dünyalara yelken açmasını sağlıyor.

“Bir Varmış… Bir Yokmuş…” kelimelerini duyduğumuzda, az sonra özel bir anlatı ve deneyime hazır olmamız gerekliliğini hissediyoruz. İşte bu deneyim hikayenin ta kendisi iken edebiyat kitaplarımız, “Yaşanmış veya tasarlanmış bir olayı, bir durumu, yer, kişi ve zaman belirterek anlatan kısa yazılara denir” olarak tanımlıyor bize hikayeyi. Paketlenmiş bir hap olarak verilen hikaye tanımının kendisi hikaye.

Kuru söz, tanım, deneyim akılda kalır mı? Bir kulaktan girer diğerinden çıkar. Dolayısıyla insanoğlunun yer yüzündeki serüveninde var oluşundan günümüze kadar, toplulukları bir araya getirmek, yönetmek ve yönlendirmek vs. süreçlerinde her daim hikaye anlatımı kullanılmıştır.

Neden hikaye?

Hikayelerin insanlar üzerinde neden bu kadar etkili olduğu, araştırma dünyasının ziyadesiyle ilgisini cezbeden önemli konulardan biri.

Konu ile ilgili yapılan çalışmalar incelendiğinde, fiktif olarak kurgulanan hikayelerle gerçek hayatı baz alarak kurgulanmış hikayelerin tüketicilerin beyninde aynı bölgeyi etkilediği sonucu ortaya çıkıyor.

Hikaye ile ilgili yapılan araştırmaların detayına inildiğinde, hikayelerin oxytocin denilen ve duygusal etkileşimi arttıran, “Aşk Hormonu” olarak da bilinen hormonun fiziksel olarak salgılanmasına imkan sağladığı hususunda araştırmacılar mutabık kalıyor.

California Claremont Üniversitesi’nden araştırmacı Paul Zak’a göre, okunan kitaplarda, izlenen filmlerde ve televizyon programlarında deneyimlenen ve benimsenen hikayeler sonucunda salgılanan oxytocin hormonu, hikayeleri hayattan, aileden biri olarak görmeyi, hikaye kahramanları ile kuvvetli bir bağ kurulmasını ve hikaye kurgusunun vazgeçilemez olmasını sağlıyor.

Sonuç olarak herkesin bir hikayesi var. Herkes, hayatında birilerinin hikayesini dinleyerek büyüyor ve/veya anlatıyor.

Hikaye, insan hayatının bu kadar merkezinde iken, pazarlama iletişiminin hikayelere ve hikaye anlatımına kayıtsız kalması mümkün değil.

İnsanlar hikayeleri arkadaşlarından, okul ortamlarından, iş ortamlarından, sinemadan, gazeteden, televizyondan, sosyal medyadan deneyimliyorlar. Dijital mecraların insanlığa sağladığı katma değerler ve kullanım kolaylıkları sayesinde tüketiciler deneyimledikleri hikayeleri özgün bir şekilde aktarma, mevcut aktarılmış hikayeleri özgün bir şekilde yeniden yorumlama imkanı buluyorlar.

Hikayenin bu kadar aktif olduğu tüketici dünyasında, markaların da kendi hikayelerini oluşturması, oluşturmuş oldukları hikayeleri doğru mecralarda, doğru mesajlarla, doğru hedef kitleye aktarma disiplini, mevcut modern pazarlama iletişim süreçlerinin bazını oluşturuyor.

Pazarlama ve hikaye

Markaların pazarlama iletişim süreçlerinde aktif olarak hikaye anlatımını kullanabilmeleri için, öncelikle film endüstrisini (film yapımını) akabinde oyun endüstrisini (oyun tasarımını) çok iyi analiz etmeleri gerekiyor.

Markaların, film ve oyun endüstrisinden öğrendikleri deneyimler sonucunda hikayelerini kurgularken kullandıkları prensipler değerlendirildiğinde genel olarak odaklanılan prensipler aşağıdaki gibi:

1) Hikayelerin tüketiciler ile bağlantı kurabilmesi,

2) Hikayelerin tüketicilere bir şeyler hatırlatabilmesi,

3) Hikayelerin tüketicilere konuşabilecekleri bir şeyler öğretebilmesi,

4) Hikayelerin tüketiciler tarafından tekrar tekrar anlatılabilmesi.

Hikaye kurgu prensiplerine göre oluşturulacak olan hikayenin beklenen başarıyı elde edebilmesi için iki önemli parametreyi baz alarak içerik oluşturulmalıdır.

Hikayelerin yayılabilir olması

Hikayeyi baz alan içeriğin, bulaşıcı etkisi ve dijital mecraları baz alarak tüm mecralarda kendiliğinden yayılabilme özelliği olması hikayenin akışkanlığını gösterir. Yayılabilir hikayeleri baz alan marka içerikleri tüketiciler arasındaki diyalogları tetikliyor ve derinleştiriyor.

 

Örnek: “Beklenmedik Misafir”

Coca-Cola Türkiye olarak, Türk Futbolu denildiğinde vazgeçilmezler arasında olan halı sahada maç yapma iç görülerini baz alarak, bir gece halı sahada maç yapan gençlerin yanına beklenmedik bir misafir göndererek gecelerini renklendirecek bir sürpriz hazırladık.

Coca-Cola kamyonundan inerek, başlarına gelecek olan sürprizden habersiz olan gençlerin yanına giden Sergen Yalçın, tüm takımı toplayarak yine Coca-Cola kamyonuna bindiriyor ve onları sürpriz bir yere götüreceğini söylüyor. Gençler kamyondan indiklerinde kendilerini İnönü Stadyumu’nda, karşılarında Tümer Metin, İbrahim Üzülmez, Mert Korkmaz, Evren Turan gibi isimlerin yer aldığı profesyonel futbolcuların arasında buluyorlar.

Halı sahada başladıkları maçı İnönü Stadyumu’nda, profesyonel futbolcularla birlikte tamamlayan gençler, hayatları boyunca unutamayacakları bir anıya sahip oluyorlar. Halı sahada maç yapan gençlerin deneyimlediği bu sürpriz, dijital mecralarda akışkan bir hikaye olarak yayıldı. “Sergen, halı sahada maç yapan çocukları almış, İnönü Stadyumu’na ünlü futbolcularla maç yapmaya götürmüş” gerçekliği, anlamlı düzeyde diyaloğu tetikledi ve ortaya çıkan hikayenin akışkanlığını göstermiş oldu.

Hikayelerin bağlantılı olması

Hikayeleri baz alan içeriğin, yayılabilir olması kadar içeriğin marka stratejisine, marka kimliğine, marka değerlerine bağlı olması ve katma değer sağlaması da çok önemli. Aksi takdirde üretilen içerik hızla yayılabilir, herkes çok beğenebilir ancak yayılan içerik, marka stratejisine, hedeflerine herhangi bir katma değer sağlamayabilir.

Halı sahada başladıkları maçı İnönü Stadyumu’nda, profesyonel futbolcularla birlikte tamamlayan gençler, hayatları boyunca unutamayacakları bir anıya sahip olma ortamının Coca-Cola tarafından sağlanıyor olması, Coca-Cola’nın beklenmedik anlarda, beklenmedik mutluluk ortamlarını sağlama stratejisi ile bağlantılı.

Özet olarak, yayılabilir ve marka stratejisi/hedefleri ile bağlantılı hikayeler, marka içeriğine baz teşkil ediyor. Entegre pazarlama iletişim sürecinde hikaye ile örgülenmiş marka içeriği baz alınarak, marka deneyimi tanımlanıyor, tanımlanan içerik ve deneyimler sosyal mecralarda aktif/dinamik diyaloglara dönüşüyor. Böylece hikaye anlatımı, modern entegre pazarlama iletişim sürecindeki yerini perçinlemeye devam ediyor.

Bu yazı Campaign Türkiye’de yayımlanmıştır.